Lavabo Tıkanıklığı Nasıl Açılır? Adım Adım Rehber

Önce şunu belirleyin: tek lavabo mu, birden fazla gider mi?

Lavabo tıkanıklığına müdahale etmeden önce cevaplamanız gereken tek bir soru var, çünkü cevabı yapacağınız her şeyi değiştiriyor: tıkanan sadece bu lavabo mu, yoksa evdeki başka giderler de mi yavaşladı?

Sadece tek bir lavabodan su gitmiyorsa sorun o lavabonun kendi hattındadır — büyük ihtimalle sifonda ya da hemen altındaki dirsekte. Bu, evde çözülebilecek bir durumdur ve aşağıdaki adımların işe yarama ihtimali yüksektir.

Ama mutfak ve banyo aynı anda yavaşladıysa, klozeti sifonladığınızda duş süzgecinden su kabarıyorsa ya da zemin katta geri tepme varsa tıkanıklık ortak kolona veya binanın ana hattına taşınmıştır. Bu durumda daireden yapılacak hiçbir müdahale sorunu çözmez; üstelik zorlanan pompa veya spiral, pıhtıyı daha derine iterek işi zorlaştırır.

Kaynar su ve karbonat: ne zaman işe yarar, ne zaman yaramaz?

Mutfak lavabosundaki tıkanıklıkların büyük kısmı yağ kaynaklıdır. Sıvı halde dökülen yağ boruda soğuyup katılaşır, cidara yapışır ve üzerine yemek artığı toplar. Henüz tam tıkanmamış, sadece yavaşlamış bir giderde sıcak su bu tabakayı bir miktar yumuşatabilir.

Yöntem şu: önce yarım su bardağı karbonatı doğrudan gider deliğine dökün. Üzerine bir su bardağı sirke ekleyin ve köpürmesini bekleyin; bu tepkime pıhtıyı mekanik olarak gevşetir. On beş dakika bekledikten sonra üzerine kaynar suya yakın sıcaklıkta bir çaydanlık su boşaltın.

Ama iki önemli uyarı var. Birincisi, bu yöntem yalnızca yavaşlamış giderde işe yarar. Su hiç gitmiyorsa döktüğünüz her şey lavaboda birikir, tıkanıklığa hiç ulaşmaz. İkincisi, PVC gider borularında kaynar su kullanmayın; çok sıcak su ek yerlerindeki contaları zamanla deforme eder. Elin dayanabileceğinden biraz daha sıcak su yeterlidir.

Pompa doğru kullanılırsa etkilidir

Lastik pompa basit görünür ama çoğu kişi yanlış kullanır ve işe yaramadığı sonucuna varır. Doğru kullanımın üç şartı var.

Birincisi: pompanın ağzı su altında kalmalı. Lavaboda pompanın lastik kısmını örtecek kadar su olmalı, yoksa bastığınızda suyu değil havayı itersiniz ve hiçbir basınç oluşmaz. İkincisi: taşma deliğini kapatın. Lavabonun üst kısmındaki o küçük delik açık kalırsa oluşturduğunuz basınç oradan kaçar; ıslak bir bezle sıkıca kapatın. Çift gözlü mutfak evyelerinde de diğer gözün ağzını kapatmanız gerekir.

Üçüncüsü: hareket. Tek bir güçlü bastırma değil, on beş yirmi kez üst üste, ritmik ve dikey hareket gerekir. Pompanın işi pıhtıyı itmek değil, ileri geri hareketle gevşetmektir.

Sifonu sökmek: ne zaman mantıklı, ne zaman değil

Lavabonun altındaki U biçimli parçaya sifon denir. İçinde sürekli bir miktar su tutar ve bu su kanalizasyon gazının eve girmesini engelleyen bir tıpa görevi görür. İkinci işlevi de düşen küçük cisimleri tutmaktır.

Sifonu sökmek yalnızca iki durumda mantıklıdır: içine bir şey düştüğünü biliyorsanız (yüzük, kapak, vida) veya tıkanıklığın tam olarak orada olduğundan eminseniz. Bunun dışında sökmek çoğu zaman sorunu çözmez, sadece taşır — tıkanıklık sifonun altındaysa yerinde kalır.

Sökecekseniz mutlaka altına geniş bir kova koyun ve somunları elle gevşetmeye çalışın. Pense kullanmak plastik somunları çatlatır. Eski bir tesisatta somunlar sıkışmışsa zorlamayın; kırılan bir sifon, tıkanıklıktan çok daha pahalı bir işe dönüşür.

Kimyasal açıcılar hakkında bilmeniz gerekenler

Marketteki açıcıların çoğu sodyum hidroksit veya sülfürik asit içerir. Yağ pıhtısını bir miktar çözerler, bu doğru. Ama tam tıkalı bir boruda hareket edemedikleri için birikip beklerler ve orada iki ayrı zarar verirler.

Birincisi tesisata: bekleyen kimyasal, PVC ek yerlerindeki contaları ve eski binalardaki galvaniz boruları yıpratır. İkincisi insana: hat açıldığı anda bekleyen kimyasal geri sıçrar ve yakıcıdır. Bu yüzden kimyasal döktüyseniz, gelen tesisatçıya mutlaka söyleyin — koruyucu ekipmanla ve farklı bir sırayla çalışması gerekir.

Asla yapmamanız gereken bir şey de farklı ürünleri üst üste dökmek. Asit bazlı bir ürünün üstüne baz bazlı bir ürün dökmek zararlı gaz açığa çıkarabilir.

Ne zaman tesisatçı çağırmalısınız?

Yukarıdaki adımlar sonuç vermediyse zorlamayın. Özellikle şu durumlarda evde uğraşmak durumu kötüleştiriyor: birden fazla gider aynı anda tıkalıysa, gider geri tepiyorsa, tıkanıklık birkaç ay içinde ikinci kez oluyorsa ya da lavabodan lağım kokusu geliyorsa.

Tekrarlayan tıkanıklık özellikle önemli bir işarettir. Bir gider birkaç ay arayla aynı şekilde tıkanıyorsa altında neredeyse her zaman yapısal bir sebep vardır: çökmüş bir boru, ters eğim, kırık bir ek yeri ya da kök sarması. Bu durumda açma işlemi belirtiyi geçiriyor, sebebi değil. Kalıcı çözüm için hattın kamerayla görüntülenmesi gerekiyor.

Yalova'da sık gördüğümüz iki özel durum

Çınarcık, Armutlu ve Termal'deki yazlıklarda nisan-mayıs aylarında gelen çağrıların büyük kısmı aynı sebepten: aylarca kullanılmayan tesisatta sifon suyu buharlaşmış, borularda kalan tortu kuruyup sertleşmiş oluyor. İlk kullanımda hem koku hem ani tıkanıklık birlikte geliyor. Bunu önlemenin yolu, sezon sonunda kapatırken sifonlara birer bardak sıvı yağ dökmek — yağ suyun üstünde film oluşturup buharlaşmayı yavaşlatıyor.

Merkez ve Çiftlikköy'deki 1999 sonrası binalarda ise tablo farklı. Bu yapılar artık çeyrek asırlık ve dökme demir kolonların iç yüzeyi pürüzlenmiş durumda. Burada tıkanıklık tek bir noktada değil, boru çapının genel olarak daralmasından kaynaklanıyor; ev yöntemleri geçici rahatlama sağlasa da kalıcı çözüm jetlemeyle cidarın sıyrılması oluyor.

Sık Sorulan Sorular

Lavabo tıkanıklığı kendi kendine açılır mı?

Bazen evet — özellikle tıkanıklık gevşek bir yağ pıhtısıysa, birkaç saat sonra kısmen çözülüp akış başlayabilir. Ama bu geçici bir rahatlamadır; pıhtı yerinde durduğu için kısa sürede geri döner ve her seferinde biraz daha sertleşir.

Lavaboya dökülen yağ gerçekten bu kadar sorun mu?

Evet, mutfak tıkanıklıklarının en yaygın sebebi bu. Sıvı halde dökülen yağ boruda soğuyup katılaşıyor ve cidara yapışıyor. Üstüne sıcak su dökmek yağı çözmüyor, sadece birkaç metre ileri taşıyıp orada katılaştırıyor. Kapalı bir kapta biriktirip çöpe atmak en etkili önlem.

Su yavaş gidiyor ama tamamen tıkalı değil, bekleyebilir miyim?

Bekleyebilirsiniz ama sorun kendiliğinden düzelmez, yavaşça kötüleşir. Yavaşlamış bir giderde ev yöntemlerinin işe yarama ihtimali yüksek olduğu için müdahale etmenin en kolay anı tam da bu aşamadır; tamamen tıkandıktan sonra seçenekler azalıyor.

Tel askı ile açmayı denedim, zararı olur mu?

Lavaboda genelde büyük zarar vermez ama klozette porselen boğazı çizer ve çizilen yüzey sonraki her seferde daha hızlı tutar. Ayrıca sert telle zorlarken PVC borunun ek yerini yerinden oynatmak mümkün; bu, tıkanıklıktan çok daha ciddi bir sızıntı sorununa dönüşebilir.

Tıkanıklık açıldıktan sonra tekrar olmaması için ne yapmalıyım?

Üç basit önlem işlerin çoğunu hallediyor: mutfakta yağı lavaboya dökmemek, duş ve banyo lavabosuna saç tutucu süzgeç takıp haftada bir temizlemek, klozete tuvalet kâğıdı dışında hiçbir şey atmamak. Islak mendil ambalajında 'suda çözünür' yazsa bile kanalizasyonda çözünmüyor.

Apartmanda lavabom tıkandı, masrafı ben mi öderim?

Daire içindeki tesisat o dairenin sorumluluğundadır, yani evet. Ama tıkanıklık ortak kolonda veya binanın ana hattındaysa durum değişir; orası ortak alandır ve gideri Kat Mülkiyeti Kanunu gereği kat malikleri arasında arsa payı oranında paylaşılır. Bu yüzden faturayı ikisini ayıracak şekilde düzenliyoruz.